1- بیماری های ویروسی :

ژ)  رتيكولوآندوتيلوز طيور (Reticuloendotheliosis)


اولين بار ويروسي از بوقلمون با عوارض شبيه لكوز جداگرديد كه بعدها به نام ويروس T ناميده شد .ظاهراً بيماري طبيعي در اثر اين ويروس در بوقلمون ديده مي شود و در بلدرچين عوارض مشابه بدون جدا شدن ويروس و يك حالت از بيماري در اردك ديده شده است .
در شرايط تجربي، ماكيان بوقلمون و بلدرچين حساس مي باشند و حساسيت جوجه بوقلمون بيشتر است .

عامل بيماري :

ويروسي از جنس انكورنا ويروس c كه از نظر بيولوژيكي و از نظر ايمونولوژيكي از گروه ويروسهاي لكوز ساركم جداست عامل بيماري شناخته شده است .
ويروس از بافتهاي آلوده يا مايع كشت سلولي بطور آزاد بدست آمده و براي مدت طولاني در 70- درجه سانتيگراد فعاليت خود را حفظ مي كند .ويروس در حرارت 4 درجه مقاوم ولي در حرارت 37 درجه در عرض 20 دقيقه 50 درصد و پس از يك ساعت 90 درصد عفونت زائي خود را از دست مي دهد .اندازه ويروس 100 ميلي ميكرن است و اسيد نوكلئيك آن RNA مي باشد .
ويروس در كشت فيبروبلاست ماكيان، بوقلمون و بلدرچين رشد كرده و بعضي سويه هاي آن آثار CPE خفيف ايجاد مي كند .از جنين ماكيان و جوجه ماكيان و بلدرچين و اردك و قرقاول و بوقلمون نيز براي كشت ويروس استفاده مي شود .در روي جنين جراحات اختصاصي بوجود آمده وباعث مرگ آن مي شود .ميزان بيماريزائي ويروس براساس تعداد ويروس و سن ميزبان فرق مي كند .

بيماريزائي و علائم :

ويروس در شرايط تجربي به كندي در اثرتماس مستقيم انتشار يافته ولي ايجاد بيماري نميكند .در اثر تزريق سويه + ويروس به طيور پس از دوره نهفته 3 روزه تا 3 هفته علائم ضعيف شدن رشد پرها و اشكالات تنفسي ديده مي شود و عليرغم جراحات عصبي، فلج يا عدم تعادل ديده نمي شود و پس از دوهفته مرگ فرا مي رسد .
در روي لاشه طيور تلف شده كبد و طحال بزرگ شده و نفوذ سلولي در آن بصورت سر سنجاقي يا منتشره ديده مي شود .جراحات بيماري گاهي در كليه، قلب، غدد تناسلي و پانكراس نيز ديده مي شود .با سويه هاي كمتر حاد لاغري و بزرگ شدن اعصاب سطحي ديده مي شود .
در بافت شناسي نفوذ سلولهاي لمفورتيكولر در بافتهاي مختلف و در بافت عصبي لمفوسيتها، پلاسماسل و تعداد كمي لمفورتيكولر ديده مي شود .در پرندگان زنده مانده از بيماري حاد پادتن خنثي كننده و درخشان بوجود مي آيد كه مي توان آنرا در زرده تخم مرغ آنها نيز نشان داد .

تشخيص :

تشخيص اوليه براساس جراحات ماكروسكپيك و ميكروسكپيك بوده ولي تشخيص قطعي براساس  جدا كردن ويروس و نشان دادن پادتن هاي آن است .
چون اين ويروس برخلاف ويروس لكوزلمفوئيد و مارك همه جائي نيست بنابراين جدا كردن آن جهت تشخيص اهميت زيادي دارد .براي جداكردن ويروس مي توان بافتهاي مشكوك، خون يا پلاسما را به كشت بافتهاي حساس تزريق نمود .
براي نشان دادن پادتن هاي اختصاصي مي توان از سرم يا زرده تخم مرغ استفاده نموده پادتن هاي خنثي كننده ويروس يا پادتن درخشان  را نشان داد .
تشخيص تفريقي = مشاهده سلولهاي لمفورتيكولر كه در بيماري مارك يا لكوز وجود ندارد كمك به تشخيص از شكل عصبي مارك مي نمايد .
 

كنترل بيماري :

هنوز براي كنترل بيماري راهي شناخته نشده ولي با ارزيابي اقتصادي بيماري مي توان برنامه ريشه كني يا مايه كوبي را مورد بررسي قرار داد .
 

منبع مورد استفاده :
دكتر محمد حسن بزرگمهري- بيماري هاي طيور ، انتشارات واحد فوق برنامه دفتر مركزي جهاد دانشگاهي ، چاپ اول ، تهران، فروردين 1364.


*این مطالب بر گرفته شده از منابع معتبر و دقیق علمی است و عین مطلب درج شده است، پس اگر در مورد کبوتر مستقیما بحث نشده، به من خرده نگیرید. چون که من خواستم در نقل مطالب امانت دار باشم.

* مطالب برای همه طیور به خصوص ماکیان(پرندگان خانگی) است و در آن تحریف وجود ندارد و عین مطلب نقل شده است، پس اگر از پرندگان دیگری چون مرغ و بوقلمون نام برده و مثال زده شد ، دقت کنید که همه از رشته پرندگان اند و درمان ، شناسایی بیمار ، پیشگیری تقریبا یکسانی دارند.